Bursa Tarihi
Şehir merkezinde yer alan Hisar bölgesinde elde edilen kesin bulgular MÖ 2500-2700 yıllarını gösterir. Fakat Akçalar Aktopraklık kazılarında bugün Bursa il sınırları içinde kalan eski uygarlık alanlarının 8500 yıl öncesine kadar uzandığı ortaya çıkmıştır.
Bursa bölgesi, MÖ 4. yüzyılda Bitinya Devleti kurulana dek, çeşitli kolonilerin ve ülkelerin egemenliğindeydi. Ünlü tarihçi Herodot’a göre, o tarihte Bursa ve civarında var olan tek kent, MÖ 12. yüzyılda kurulan Cius’tur (Gemlik). Apamea (Mudanya) kentinin ise MÖ 10. yüzyılda kurulduğu sanılmaktadır. Uluabat Gölü’nün üzerinde bir adada bulunan Apollonia’nın da (Gölyazı), MÖ 6. yüzyıldan önce kurulduğu sanılmaktadır.
Krezus/Kroisos (MÖ 561-546) döneminde Lidyalıların egemenliğine giren Bursa bölgesi daha sonra Pers egemenliğine geçer. Bölge, bu savaşlar sırasında çok tahrip olur. Bu sırada Yunan göçmenleri bölgeye gelerek Marmara Denizi kıyılarına yerleşir. Kadıköy’de Kurulu bulunan Chalchedon Cumhuriyeti, Bursa ve civarına saldırarak tahrip eder. Dedalses, Perslere karşı savaşarak Bursa bölgesinde bağımsız bir Bitinya Devleti kurar.
Bursa’nın kent statüsüne yükselip çevresinin surlarla çevrilmesi, Bitinya kralı I. Prusias (MÖ 232-192) döneminde gerçekleşir. Kartaca kralı Hannibal, Roma imparatoru ile yaptığı savaşı kaybedince, askerleriyle birlikte I. Prusias’a sığınır, I. Prusias tarafından büyük itibar görmesi üzerine, onun onuruna Bursa Kalesi’ni inşa eder. Böylece Bursa’nın ilk şehir planı da Kartaca kralı Hannibal tarafından yapılmış olur. Kente Prusa adı verilir.
MÖ 74 yılında Roma’ya bağlanan Bitinya Krallığı, uzun yıllar Roma egemenliğindeydi. Şehir, MS 395 yılında Roma İmparatorluğu’nun ikiye bölünmesiyle Bizans yönetiminde kalır. MS 500’lerde bölgede ipek üretimine başlanır ve şehrin doğal sıcak suları nedeniyle küçük bir kaplıca kentine dönüşmesi bu zamanda gerçekleşir. Pythia’da (Çekirge) yeni hamamların yaptırılması İmparator Justinianus (527-565) zamanına denk gelir.
Müslümanlar ilk kez, Abbasiler (Harun Reşid, 8. yüzyıl) döneminde Bursa’ya kadar gelir. 955 yılında ise Halep’teki Hamedanlılar, İznik’i ele geçirip 23 yıl süreyle egemen olurlar. Türkler Bursa bölgesine ilk kez 1080 yılından sonra gelirler ve İznik, 1081-1097 yılları arasında Anadolu Selçuklu Devleti’ne başkentlik yapar. 1097 yılında ise bölge, Haçlı Savaşları’na sahne olur. İznik, Haçlıların eline geçer. Bu savaşlar sırasında İstanbul’da Latin hükümeti kurulunca, Bizans İmparatorluğu’nun başkenti İznik olur. 1204-1261 yılları arasında Nicaea’ya (İznik) bağlı sönük bir tekfurluk olarak yaşamını sürdürdüğü anlaşılan Prusa, hisardan ibaret bir kent olarak 14. yüzyıla kadar Bizans yönetiminde kalır.
Bursa, Osmanlı Devleti’nin kurucusu ve ilk sultanı olan Osman Bey’in uzun yıllar süren kuşatmasından sonra, kılıçla değil, “vire” olarak anılan biçimde; teslim yoluyla, 6 Nisan 1326′da oğlu Orhan Bey tarafından alınarak Osmanlıların başkenti olur. Osman Gazi de vasiyeti gereği Tophane’deki Gümüşlü Kubbe’ye (Saint Elia Manastırı) gömülür.
Bursa Osmanlı hâkimiyeti ile birlikte bilhassa ilk 200 yıllık dönemde diğer kentlere göre büyük gelişmeler gösterir, şehir hisarın dışında, batı ve doğuya doğru genişler ve birçok mimari yapı ile süslenir ve 1365’te Edirne’nin fethedilip başkent yapılmasına kadar imparatorluğa başkent olur. Edirne ve daha sonra İstanbul’un başkent olmasından sonra, Bursa hep Anadolu’nun başkenti olarak itibar ve değer görmüştür.
Bursa yöresi 1900’lerin başında Hüdavendigar Vilayetinin sınırları içindeydi. Kentin belediyesi 1877’de kuruldu. Osmanlı Devleti’nin yıkılmaya başladığı dönemde, Birinci Dünya Savaşı sonrasında Türkiye İtilaf Devletleri tarafından işgal edilir. Bursa, 8 Temmuz 1920 tarihinde Yunanlılar tarafından işgal edildiğinde, şehri korumakla görevli askerler, silah ve cephane yetersizliğinden fazla direnemez. Şehrin işgali, sadece Bursa’da değil, tüm ülkede büyük üzüntü yaratır. Ankara’daki TBMM kürsüsü üzerine, Bursa düşman işgalinden kurtuluncaya kadar kalmak üzere siyah bir örtü örtülür. Şehir, 2 yıl, 2 ay, 2 günlük işgalden sonra 11 Eylül 1922 günü Yunan işgalinden kurtulur.
İşgal sonrası Balkanlardan gelen göçmenlerin büyük bölümünün Türkçe dahi bilmeyen, faklı gelenekler ve kültür taşıması, cumhuriyet Bursa’sı için daha farklı ve ciddi sorunların ortaya çıkmasına neden olur. Fakat Gazi Mustafa Kemal Atatürk’le doğan yepyeni Türkiye Cumhuriyeti’nin diğer bütün illerinde olduğu gibi, Bursa da yaralarını kısa sürede sarar, toplumsal ve kültürel sorunları aşmayı bilir ve kalkınır. Cumhuriyet yönetimi, yakılmış, yıkılmış bir Bursa’dan kısa sürede modern bir kent yaratmayı başarır. Yeniden ipek fabrikaları kurulur, gerek kent merkezi, gerekse ilçe ve köylerde büyük bir imar atılımı başlar. Cumhuriyet devrimlerine sahip çıkan Bursa, çok kısa süre içinde büyük bir gelişme göstererek ülkenin dördüncü büyük kenti olur.
Tarihi Kültürel Turistik Yerler
Ulu Camii
Osmanlı İmparatorluğu’ndan günümüze kadar gelen sayısız tarihi esere ev sahipliği yapan Bursa’nın simgelerinden biri Ulu Camii… Evliya Çelebi’nin Bursa’nın Ayasofya’sı olarak adlandırdığı caminin inşaatında, Karagöz ve Hacivat’ın da çalıştığı biliniyor. Şehir merkezinde bulunan cami, 1396-1399 yılları arasında yıldırım Bayezid tarafından yaptırılmış. Selçuklu ve Osmanlı mimarisinden izler taşıyan Ulu Camii, göz alıcı süslemeleri ve ihtişamlı mimarisi ile Bursa’nın en güzel tarihi yapılarından biri…
Hanlar Bölgesi
Eğer Bursa şehir merkezinde geçirecek biraz vaktin varsa, Ulu Camii gezinin ardından biraz civardaki yapılara da zaman ayırabilirsin. Bu bölge Hanlar Bölgesi olarak da biliniyor. Cami ve çevresi tarihi hanlar, çarşılar ve pazarlarla dolu… Oldukça hareketli bir insan kalabalığını barındıran bölgede, tıpkı İstanbul Eminönü ve çevresindeki gibi bir atmosfer mevcut. Tarih boyunca bir ticaret merkezi olan Bursa’nın bu yanını yansıtan tarihi hanlar ise şöyle; Koza Han, Fidan Han, Pirinç Han, İpek Han, Emir Han, Geyve Han, Galle Han, Çukur (Kütahya) Han, Kapan Han ve Tuz Han.
Koza Han
Tekstil konusunda eski dönemlerden beri önde gelen Bursa’da, tekstil alışverişinin en önemli durağı Koza Han… 3. Bayezid tarafından yaptırılan Koza Han, Bursa’nın namı dünyaya yayılmış ipeğinden yapılan ürünlerin satıldığı dükkanlara ev sahipliği yapıyor. Geleneksel Osmanlı han mimarisini yansıtan yapıda aynı zamanda gümüş işçiliğinden de örnekler görebilirsin. Handa dolaştıktan sonra bu tarihi atmosferde biraz dinlenip soluklanmak istersen, hanın geniş avlusunda bir çay molası verin derim!
Kapalıçarşı
Osmangazi Külliyesi ve çevresindeki hanların aralarının çatılar ile örtülmesi ile oluşan bu çarşı, 15. yüzyılın başında Uzun Çarşı ismi ile anılıyormuş. Tıpkı Eminönü’ndeki gibi renkli bir atmosfere sahip çarşıda mutlaka vakit geçirmelisin. Dilersen Bursa’ya özgü havlu ve ipek kumaşlardan da satın alabilirsin.
Cumhuriyet Caddesi
Tarihi Kapalıçarşı’nın da üzerinde yer aldığı Cumhuriyet Caddesi, Bursa’nın nostaljik dokusunu hissedebileceğin en güzel yerlerden biri. Kapalıçarşı turu sonrasında çıkıp bu nostaljik caddede biraz yürüyüş yaparak şehrin tadını çıkarabilirsin.
Saltanat Kapısı (Bursa Kalesi)
Bursa’nın en eski yapılarından biri olan Saltanat Kapısı’nın milattan önce birinci yıla kadar uzanan bir geçmiş olduğu tahmin ediliyor. Britanyalılar tarafından yaptırıldığı düşünülen Saltanat Kapısı, sırasıyla Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinde de kullanılmış. Beş kapıdan oluşan yapıdan günümüze ulaşan kısım sadece mazgallar ve yuvarlak kemerler olsa da yapı kaybetmediği ihtişamıyla görülmeyi hak ediyor.
Yeşil Külliyesi
Bursa’da görülecek tarihi yerler denilince yine ilk sıralarda gelen bir diğer yapı da Yeşil Külliyesi… Yeşil semtinde yer alan yapı, ismini de bulunduğu yerden alıyor. 1419 yılında Sultan Mehmed Çelebi tarafından yaptırılan Yeşil Külliyesi, sekizgen mimarisi, mermer ve ahşap işçiliğini yansıtan özelliği ve çini süslemeleri ile öne çıkıyor. Külliye, sınırları içerisinde Yeşil Camii ve Yeşil Türbe’ye ev sahipliği yapıyor.
Emir Sultan Camii
Yeşil Külliyesi’ni görmeye gittiysen, hemen yakınlarında bulunan bir diğer önemli tarihi yapı olan Emir Sultan Camii de görebileceğiniz yerlerden… Camii geleneksel mimariyi yansıtan en güzel yapılardan biri olmasının yanı sıra sana şahane bir Bursa manzarası da vadediyor. Beyaz güvercinlerin mesken edindiği geniş avlusu ise yapıyı huzurlu bir dinlenme alanına dönüştürüyor.
Bursa’nın Diğer Tarihi Yapıları
Tophane
Hünkar Köşkü
Muradiye Külliyesi
İnkaya Çınarı
Irgandı Köprüsü
Kaleiçi Osmanlı Yapıları
Bursa’nın Doğal Güzellikleri
Ulubat Gölü
Bursa’da doğanın sana sunabileceği en güzel manzaralardan biri burası… RAMSAR tarafından korunma altına alınmış olan Ulubat Gölü, pek çok kuş türünün göç yolu üzerinde yer alıyor. Yıl boyu göçmen kuşlara ev sahipliği yapan göl muhteşem manzarası, üzerinde kurulu bir balıkçı köyü olan Gölyazı ile taçlandırmış.
Kuş Cenneti
Bursa-Çanakkale yolu üzerinde bulunan bir diğer doğa harikası ise Kuş Cenneti olarak adlandırılan bölge… Tavuskuşu, sülün, keklik gibi pek çok kuş türüne ev sahipliği yapan Kuş Cenneti aynı zamanda servi, ladin ve sedir gibi ağaç türleri ile de görülmeye değer.
Ayvaini Mağarası
Doğanalan ve Ayvaköy arasında uzanan Ayvaini Mağarası, sarp girişleri nedeniyle genel ziyarete kapalı bir alan. Sadece profesyonel dağcı ve mağaracıların girebildiği Ayvaini Mağarası, 5,5 km boyunca kendisine eşlik eden Karadonlu Deresi’nin oluşturduğu 60’tan fazla göletin yanı sıra, sarkıtları, dikitleri ve travertenleri ile eşsiz bir doğal güzellik sunuyor.
Karacabey Longozu
Bursa’da doğa gezisine çıkmak ya da kamp yapmak isteyenler için en ideal yerlerden biri Karacabey Longozu… Karacabey, ülkemizdeki ikinci en büyük longoz olma özelliğine sahip. Bu doğa harikası bölge, Susurluk Irmağı’nın denize dökülmeden önceki son durağı olan alanda, denizin dalgalarının ve akarsuyun yarattığı kum setinin, nehrin sularının denize dökülmesini engellemesiyle oluşmuş. Su basar ormanı olarak da adlandırılan Karacabey Longozu yaklaşık 250 kuş türü ve bitki çeşitliliği ile zengin bir ekolojik yaşam alanı…
Bursa Kaplıcaları
Bursa’nın doğal zenginliğinin en önemli parçalarından biri de termal kaynakları… Geçmişi yüzyıllar öncesine kadar uzanan Bursa kaplıcalarından tarih boyunca imparatorlar, kraliçeler ve padişahlar faydalanmış. Günümüzde ise Bursa genelinde irili ufaklı termal tesisler ile her yıl çok sayıda misafir ağırlayan önemli bir turizm alanı.
Bursa kaplıcalarının birçoğu Bizans’tan kalma hamamlardan oluşuyor. Osmanlı döneminde onarılan hamamlar sonradan kaplıcaya dönüştürülmüş ve günümüze kadar gelmiş. En meşhur Bursa kaplıcaları Çekirge, Bademli Bahçe ve İnegöl-Oylat bölgelerinde bulunuyor. Bunlar dışında Mustafakemalpaşa’da Tümbüldek, Gemlik’te Terme, Orhaneli’de Ağaçhisar ve Sadağ kaplıcaları da Bursa’nın önemli termal kaynaklarının olduğu bölgeler arasında bulunuyor.
Bursa kaplıcalarının her biri çıktıkları bölgeye göre farklı özelliklere sahip. Termal havuzlar, çamur banyoları, içme kürleri şeklinde kullanılan termal sular pek çok rahatsızlığın tedavisinde ve güzellik bakımlarında destekleyici olarak tercih ediliyor.
Bursa’nın En Bilinen Kaplıcaları
Oylat Kaplıcaları
Kükürtlü Kaplıcası
Eski Kaplıca
Kaynarca Hamamı
Karamustafa Ilıcası
Bursa’da Gezilecek Yerler
Başta da dediğimiz gibi Bursa’da ne yapılır sorusunun cevabı çok…
Uludağ’da keyifli bir kış tatili yapmak, İznik’te göl havası ile yorgunluk atmak, Cumalıkızık köyünde tarihin izlerini sürmek…
Uludağ
Kış mevsimini eğlenceye dönüştüren en popüler duraklardan biri Uludağ… Her yıl aldığı kar miktarı, hem profesyonellere hem amatörlere hitap eden kayak pistleri ve sıcacık atmosferleri ile dağ otelleri, Kış mevsimi boyunca Uludağ’ı Bursa’nın en popüler yerlerinden birine dönüştürüyor. Bembeyaz zirveleri ve şehrin havasına yansıyan bol oksijenli atmosferi ile Bursa’da kış tatili planın varsa Uludağ’a mutlaka bir fırsat ver!
İznik
Bursa’nın en çok ziyaret edilen ilçelerinden İznik, binlerce yıllık tarihi, dünya çapında ünlü çinileri, muhteşem gölü ve yerel lezzetleri ile dört mevsim huzurlu bir tatil atmosferi sunuyor.
Bursa merkeze yaklaşık 75 km uzaklıktaki ilçe, Anadolu topraklarındaki ilk yerleşim yerlerinden biri olarak Bithinya Krallığı, Roma, Bizans, Selçuklular ve Osmanlı İmparatorluğu gibi pek çok farklı kültürün izlerini sürebileceğin bir yer.
Tarihi yapıları gezmek, göl kıyısında dünya üzerindeki en güzel gün batımlarından birine şahit olmak, sanat eseri çini işlerini görmek ve lezzetli zeytinlerinden tatmak için Bursa seyahatinde İznik’e mutlaka bir yer açmalısın.
Cumalıkızık
Bursa’da köy havası almak, geleneksel Osmanlı mimarisinin en güzel örneklerini sunan konaklarda bir gece geçirip sabah el açması gözlemelerin süslediği şahane bir köy kahvaltısı ile güne başlamak istersen Cumalıkızık seni bekliyor. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde de bulunan bu orijinal Osmanlı köyüne Bursa’nın merkezinden kalkan dolmuşlar ile 20 dakika gibi kısa bir sürede ulaşabilirsin.
Gölyazı
Doğa harikası Ulubat Gölü üzerine bir adacık olarak konuşlanmış olan Gölyazı, Bursa’nın en güzel yerlerinden biri… Uzaktan göl üzerinde yarattığı manzara kadar, bu şirin balıkçı köyünün sokaklarında gezmek de oldukça etkileyici… Gölyazı, tarihi Rum evleri, göl kıyısına kurulu balıkçı köyleri ve ilkbaharda yükselen sular nedeniyle yarıya kadar su içerisinde kalan ağaçları ile seni büyüleyecek.
Mudanya
Marmara Bölgesi’nde Ege havasını yaşamak istersen Mudanya en ideal adreslerden biri… Bursa kıyılarında konumlanan bu şirin ilçe, Rum evlerinin sıralandığı tarihi sokakları, cıvıl cıvıl sahili, taze balıkların ve Rum mezelerinin tadına bakabileceğin restoranları ve deniz kokulu rüzgarları ile seni bekliyor.
Dört mevsim gezebileceğini Mudanya, çevresindeki plajları ile de yazın deniz keyfini yaşama olanağı sunuyor. İstanbul’dan deniz otobüsleri ile 2 saatte direkt ulaşabileceğin Mudanya’ya eğer İstanbul’dan gideceksen, tatilinizin başlangıç noktası ya da son durağı olarak belirleyebilirsin.
Trilye
Mudanya’ya kadar gitmişken hemen yanı başındaki Eski bir Rum balıkçı köyü olan Trilye’yi görmemek olmaz. Mudanya’ya 11 km mesafedeki köy Marmara kıyısın kurulu… Büyük şehirlerin keşmekeşinden uzaklaşıp zeytin ve deniz kokusu eşliğinde sakin bir köy havası solumak istersen yolununu Trilye’ye mutlaka düşürmelisin.
Bir yanı mavi bir yanı yeşil Trilye aynı zamanda bir zeytin cenneti… Ayrıca tarih boyunca pek çok kültürü ağırlamış kentin sokakları, ev sahipliği yaptığı tarihi yapılar ve nostaljik atmosferi ile de görülmeye değer…
Misi Köyü
Madem köy dedik, Bursa şehir merkezine oldukça yakın olan Misi köyünü de anmadan geçmeyelim. Nilüfer Çayı çevresinde kurulu olan köy iki bin yılı aşkın tarihi, geçmişin izlerini bozulmadan günümüze taşımış mimarisi, çay bahçeleri ve lezzetli köy kahvaltısı ile Bursa’da görülecek yerler listende olmayı mutlaka hakkediyor.
Bursa hakkında daha fazla bilgi için Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Resmi İnternet Sitesi gitmek için Tıklayınız.
